Wychowanie
Zasady podstawowe
Pies nie ma poczucia dobra i zła, a uczy się nie w wyniku
przeświadczenia i pojęcia o tym, co jest właściwe i odpowiednie,
lecz w wyniku jego przeżytych doświadczeń indywidualnych. Odróżnia
on zaistniałe sytuacje w wyniku schematu 'to mi wolno' lub 'tego mi
nie wolno', a proces ich odróżniania rodzi się i utrwala w wyniku
odbioru przez psa naszych reakcji na jego działania, czyli pochwały,
nagany lub kary. Psychiczne zdolności psa nie dają mu raczej
możliwości bardziej drobiazgowego kojarzenia i pojmowania
istniejących sytuacji oraz zdarzeń zachodzących w otaczającym go
świecie.
Konsekwencja naszego postępowania jest najważniejszym wymogiem, jaki
musi być spełniany, aby proces wychowania psa okazał się skuteczny.
Jeżeli postępujemy niekonsekwentnie, dezorientujemy psa i utrudniamy
lub nawet uniemożliwiamy w ten sposób uzyskanie dobrych wyników
tresury. Powtarzając często nasze polecenia ułatwiamy psu ich
zapamiętywanie i utrwalenie w jego świadomości tego, co mu wolno, a
czego nie wolno. Ponieważ pies nie jest w stanie zdać sobie
dokładnie sprawę z kolejności następujących po sobie wydarzeń, nasza
reakcja na takie czy inne jego zachowanie się powinna następować
natychmiast, gdyż pochwałę naszą lub naganę pies odnosi wyłącznie do
tego, co uczynił przed chwilą.
Pochwała lub nagroda
Jeśli psa chwalimy, jest to dla niego dowód, że uczynił coś
prawidłowo. Pies z natury chce, aby jego pan był zadowolony. Nasza
pochwała skłania go do tego, aby w przyszłości w podobnej sytuacji
zachować się dokładnie tak samo. Pies bardzo lubi, gdy dajemy wyraz
naszemu zadowoleniu z jego aktualnego zachowania się. Na słowa
pochwały reaguje on na przykład 'tylko' krótkim, radosnym merdaniem
ogona. Im mocniej wyrażona jest nasza pochwała, tym większa będzie
jego radość: może się ona nawet przejawiać w dzikim tańcu
nieokiełznanej radości, zakończonym stumetrowym biegiem. Tak więc,
stosując samemu odpowiednio narastające stopniowanie naszych
pochwał, możemy uzyskać pożądany efekt wychowawczy. Na wszelki
pochwały pies jest równie łasy jak człowiek.
Nagana
Za pomocą nagany, z użyciem głosu lub gestu, informujemy psa o
naszym niezadowoleniu. Pod wpływem ostrej tonacji naszego głosu i
krótkiego, energicznego 'fe!' pies pojmuje wkrótce, że jego
zachowanie było niewłaściwe. Kiedy zamierzamy naszego Yorka wyłajać,
należy starać się, żeby patrzył nam wtedy w oczy. W razie potrzeby
ustalamy odpowiednio pozycję jego głowy, przytrzymując ją w razie
potrzeby za sierść na brodzie. Wyraźną oznakę świadczącą o tym, że
nasza nagana dotarła do 'adresata', stanowi oklapnięcie ku tyłowi
jego małżowin usznych. Jeżeli po ostrej naganie pies 'obrażony'
kryje się w swojej leżance, nie należy biec za nim. Żaden członek
naszej rodziny nie powinien go wtedy tulić ze współczuciem .Po
jakimś czasie pies sam zapomni o gniewie.
Kara
Pies wprowadza nas w przykre zaskoczenie, jeżeli lekceważy ustalone
od dawna zasady lub nieodpowiednim zachowaniem się stawia się w
sytuacji dla niego niebezpiecznej. Kara musie więc zawierać jakieś
elementy szczególne. Tylko wtedy cała sytuacja zostanie utrwalona w
pamięci psa, pozostawiając w niej niezatarty ślad. Dlatego właśnie
pies będzie starał się unikać jej w przyszłości. Uderzenie psa
zwiniętą gazetą ma tylko wtedy sens, jeżeli nastąpi ono natychmiast
po przewinieniu psa, to znaczy tak prędko, że może być przez niego
skojarzone w czasie z niedozwolonym zachowaniem się. Jeżeli użycie
gazety ma nastąpić z minimalnym nawet opóźnieniem, znacznie
skuteczniejszy będzie bezpośredni i szybki klaps zadany dłonią.
Przekonanie, że wskutek tej kary pies zaczyna lękać się ręki swojego
pana, nie znalazło potwierdzenia.
Utrzymywanie czystości w mieszkaniu
Szczenięta, które były przez hodowcę trzymane w mieszkaniu,
przeważnie są już przyzwyczajone do załatwiania swoich potrzeb na
gazetach. Szczenięta te wiedzą, że nie należy załatwiać się wszędzie
tam, gdzie się akurat znajdują. Na początku szczeniętom rozkładamy
gazety na odpowiednio dużej powierzchni podłogi, aby ułatwić im w
nowym otoczeniu odnalezienie miejsca do załatwiania swoich potrzeb
fizjologicznych, a potem stopniowo zmniejszamy powierzchnię pokrytą
gazetami, aż zostanie tylko niewielki kawałek. Jeżeli jednak
zamierzamy od razu przyzwyczaić szczenię do załatwiania się na
dworze, wówczas ilekroć zauważymy, że szczenię szuka miejsca, aby
się załatwić, trzeba je czym prędzej wziąć na ręce i wynieść na
dwór. Za prawidłowe załatwienie sprawy powinniśmy szczenię
pochwalić, przez pewien czas można nawet nagradzać je smakołykami,
które powinniśmy zabierać ze sobą na spacery.
Rygory domowe
Każdego psa żyjącego w rodzinie musimy nauczyć przestrzegania wielu
reguł. Pozwoli to uniknąć w życiu codziennym wielu kłopotów. Te
reguły to:
1. Pies musi zachowywać czystość w mieszkaniu!
2. Psu nie wolno żebrać przy stole. Nie należy go więc podczas
naszego posiłku czymkolwiek częstować. Wtedy pies nie nabierze
przykrego nawyku żebrania. Pies może dostawać swój pokarm w tym
samym czasie co cała rodzina, ale zawsze we własnej misce stojącej
na podłodze.
3. Psu nie wolno 'podkradać' jedzenia. To co znajduje się na stole
powinno stanowić dla psa 'tabu'. Jeżeli jednak w niedozwolony sposób
zdarzyło mu się coś wziąć, nie należy lekceważyć tego faktu i śmiać
się z tego, nawet jeżeli okoliczności są zabawne. Psu trzeba zdobycz
od razu odebrać i zganić go.
4. Pies nie powinien interesować się, a nie tym bardziej bawić
elementami wyposażenia mieszkania ani, np.: porzuconymi częściami
garderoby gospodarzy. Jeżeli zdarzy się, że zostanie na tym
przyłapany, należy na niego nakrzyczeć i zniechęcić do takich
'zabaw'
5. Jeżeli nie zamierzamy naszemu Yorkowi pozwalać sypiać w naszym
łóżku lub wylegiwać się na kanapie, należy od pierwszych chwil jego
pobytu w mieszkaniu nie pozwalać mu na to. Bez względu na
okoliczności.
Chodzenie psa na smyczy
Chodzenie na smyczy jest dla niektórych szczeniąt niczym wspinaczka
po górach! Oto więc kilka wskazówek, jak postępować, aby wasz mały
ulubieniec jak najłatwiej oswoił się ze smyczą.
1. Aby szczenię przyzwyczaiło się do noszenia obroży można użyć
zwykłego paska od zegarka na rękę. Najlepiej nałożyć go szczenięciu
już podczas jego pierwszej podróży, czyli podczas jego przewozu do
nowego domu. Szczenię będzie wtedy pod działaniem tak wielu wrażeń,
że prawie jej nie zauważy.
2. Obroża i smycz już od samych początków wychowywania szczenięcia
powinny mu kojarzyć się z przyjemnymi wrażeniami. Dlatego wskazane
jest uczepienie smyczy u obroży, kiedy akurat bawimy się z pieskiem
albo, gdy podajemy mu jedzenie.
3. Nim pierwszy raz wyprowadzisz swego pieska na smyczy powinien on
już wcześniej swobodnie biegać po mieszkaniu z przyczepioną smyczą.
Ta ciągnąca się za nim smycz nie powinna już budzić w nim niepokoju.
4. Pierwszy spacer ze szczenięciem nie powinien odbywać się na zbyt
ruchliwej ulicy, lecz nieco na uboczu. Jeżeli szczenię trzymane na
smyczy przejawia strach i staje w miejscu, nie trzeba zbliżać się do
niego, lecz zachęcać je, aby do nas podeszło. Gdy to zrobi chwalimy
je i głaszczemy.
5. W czasie pierwszych dni chodzenia można bez wahania pozwolić
szczenięciu, by samu wybierało kierunek marszu. Nie trzeba umacniać
w nim wrażenia, że smycz ogranicza jego swobodę ruchu. Lepiej niech
ma pozorne uczucie, że może chodzić, że chce, jednocześnie czując
bezpieczeństwo wynikające z bliskiej obecności swojego pana.
Agresja i niepożądane szczekanie
Mimo wszystkich zalet, jakie posiada ta rasa, należy otwarcie
przyznać, że Yorki przejawiają skłonności do szczekania i
zaczepiania. Raczej nie uda się 'przestroić' Yorka na spokojnego psa
kanapowego. Jednak można nim tak pokierować, żeby jego szczekanie
ograniczyć tylko do określonych sytuacji. Najważniejsza zasada to
konsekwencja w postępowaniu! Już od pierwszych poszczekiwań małego
szczenięcia, trzeba dać mu odczuć, że takie zachowanie jest nie na
miejscu. Nawet wesołą zabawę trzeba przerwać, jeśli szczenię
zachowuje się zbyt głośno, kontynuujemy dopiero, gdy się uciszy.
Szczekanie podczas zabawy powinniśmy przerwać znaczącym 'fe', a
jeśli to nie pomaga, zamykaniem palcami pysk psa. Ten wychowawczy
chwyt szczenię zna z dzieciństwa, gdyż stosowała go jego matka, aby
przywołać je do porządku, tyle, że używała w tym celu własnego
pyska. Po pewnym czasie powinna wystarczać sama komenda pana.
Powinno się absolutnie zabronić Yorku oszczekiwania oraz
napastowania psów większych od niego, ponieważ reakcja przeciwnika
może być bolesna.
Posłuszeństwo i komendy
Niestety, wielu posiadaczy Yorków jest zdania, że tylko duże psy
należy uczyć posłuszeństwa. Uważają oni, że małe psy nie są wstanie
się tego nauczyć i nie należy od nich tego oczekiwać. Przekonanie to
jest całkowicie niesłuszne, a jednym z ważnych zamierzeń każdego
posiadacza psa powinno być wychowanie go w należytej karności, bez
względu na rozmiary i rasę. W ostatecznym efekcie zyskuje na tym
także sam pies, bowiem możemy pozostawić mu więcej swobody. Aby Twój
York był naprawdę posłuszny, należy przestrzegać następujących
zasad:
• Jeżeli wydałeś psu jakiś rozkaz, musi on być wykonany niezależnie
od wszelkich okoliczności. Musisz być przy tym konsekwentny, w
przeciwnym razie posłuszeństwo psa szybko przeminie.
• Nie należy uczyć młodego psa karności zbyt długo, czyli za jednym
razem nie więcej niż 5 minut. Tylko wyjątkowo można ten czas
przedłużyć do 20 minut, ale gdy tylko pies zaczyna przejawiać objawy
znużenia, należy przerwać naukę.
• Najlepiej przeprowadzać ćwiczenia w miejscu, gdzie nic nie
rozprasza uwagi psa.
• Najlepiej jest uczyć psy w wieku 5-12 miesięcy.
Nauczenie psa prostych komend wcale nie jest trudne i zajmuje kilka
dni.
Komendy "Chodź do mnie!" dobrze jest uczyć psa na dworze, trzymając
go na samozwijającej się smyczy. Gdy szczenię nieco się oddali
wołamy je do siebie, jeśli nie reaguje, delikatnie szarpiemy smyczą.
Kiedy wykona polecenie chwalimy go i częstujemy smakołykiem.
Aby pokazać psu, o co chodzi w komendzie "Siad!" powinniśmy mówiąc
to, sami posadzić psa. Kilka kolejnych razy mówiąc "Siad!" naciskamy
psu na zad, aż do momentu, kiedy zrozumie, o co nam chodzi. Po
każdym prawidłowo wykonanym poleceniu chwalimy psa, głaszczemy i
częstujemy przysmakiem.
Naukę polecenia "Leżeć!" powinniśmy rozpocząć, gdy pies już dobrze
opanował komendę 'siad'. Sposób postępowania jest podobny jak przy
'siad'.
Jeśli jesteśmy bardziej wymagający wobec naszego Yorkshire, przyda
nam się książka o wychowaniu psów. Oczywiście nie musi to być
książka o Yorkshire, bo postępowanie przy szkoleniu jest praktycznie
takie same jak przy innych psach.
fragment książki Marzeny Kaca-Bibrich pt. "YORKSHIRE
TERIER"i Małgorzaty
Luli |
